مرتضى مطهري
127
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
در ميان جوانان امروز ( صفحهء 104 ) ج . مشكلات اجتماع مدنى را در درجهء اول عدالت اجتماعى و در درجهء دوم عواطف اجتماعى حل مىكند ، بلكه عواطف اجتماعى در اجتماع مدنى نقش حل مشكل ندارد . ولى در اجتماع منزلى قانون قادر به حل بسيارى از مشكلات آن نيست ، فقط وحدت و صميميت است كه قادر است ( شود آسان به عشق كارى چند ) و اين عواطف و اين يگانگى با وضع حقوق متشابه و متساوى پيدا نمىشود ، با وضع حقوق و تكاليفى هماهنگ با فطرت و طبيعت آنها پيدا مىشود ، حقوق و تكاليفى كه هرچه بيشتر اثنينيت و دوگانگى را از ميان بردارد . همان طورى كه طبيعت براى واحد كردن آنها ، آنها را متساوى نيافريده است ، متناسب آفريده است ، قوانينى هم كه براى واحد كردن آنها وضع مىشود بايد متناسب باشد نه متساوى و متشابه . تفاوت تدابير اروپا براى واحد كردن با تدابير اسلام براى اين منظور ، از همين جا معلوم مىشود . ( صفحهء 105 ) د . تدابيرى كه اسلام براى زندگى خانوادگى وضع كرده كه خانواده كانون عيش باشد و اجتماع كانون كار ، براى ايجاد وحدت است . قانون حجاب و لزوم حريم ميان زن و مرد براى همين منظور است . ( صفحهء 106 و 107 ) ه . وضع خانواده در قديم اسلامى و وضع آن در جديد اروپايى ( صفحهء 107 ) و . انسان ، هم احتياج دارد به محبت ديگران و هم به محبت به ديگران و اين خود يك دليل مدنىّ بالطبع بودن اوست . ( صفحهء 107 و 108 ) ز . هرچه محب و محبوب عاليتر باشد ، لذت كاملتر است . ( صفحهء 108 ) ح . تعدد زوجات . آيا محبت قابل قسمت است ؟ اشكال فرنگيها به تعدد زوجات از راه عدم انقسام محبت و تقسيم كردن خودشان از راه نامشروعْ محبت را به هزار جا و هزار مورد ( صفحهء 109 )